Het begint met een open houding tegenover mensen

‘Bernie Glassman’s idee van Open Hiring hangt nauw samen met zijn boeddhistische levensvisie. Met een attitude van “niet weten” als basis. Want dan benader je de wereld vanuit een open houding naar alles wat zich in je leven afspeelt en vanuit je ervaring van dit moment, in plaats vanuit je vermeende kennis en (voor)oordelen. Het niet oordelen over mensen en uitgaan van hun goede intenties is een wezenskenmerk van die denkwijze. Uit dat alles vloeit een passende handelswijze voort. Later zal hij deze vorm van activisme engaged buddhism noemen’, aldus Beate Mönch (foto hieronder). Zij is gelieerd aan Zen Peacemakers International, dat dezelfde filosofie aanhangt en door Glassman werd opgericht.

In de leefomgeving van Glassman in Yonkers (New York) lag het lijden dagelijks aan zijn voeten. ‘Hij begon met Greyston in 1982, er was daar een enorme economische crisis gaande. Veel mensen raakten hun baan kwijt. De VS heeft geen sociaal systeem zoals wij dat kennen. Als je daar aan de kant komt te staan, is er niks meer, ben je afhankelijk van je familie en de goodwill van anderen. Werk hebben is dan heel belangrijk. Vanuit zijn boeddhistische visie zocht hij naar sociale initiatieven. Voor Bernie Glassman betekende dat: zorgen voor werk, werk voor iedereen. Vooral voor hen die de hardste klappen opliepen, zoals ex-gedetineerden, daklozen, drugsverslaafden en mensen met aids. Deze groepen werden door de gemeenschap buitengesloten.’

De kern van Open Hiring is dat je niet solliciteert. Dat sluit volgens Mönch naadloos bij Glassman’s doctrine aan. ‘Een dakloze of ex-gedetineerde is kansloos als hij een cv moet overleggen. Want een cv vormt meteen een vastomlijnd beeld van mensen. Terwijl je in feite niets over die persoon weet. Maar je hoeft het ook niet te weten, want je handelt vanuit vertrouwen in de mens, je laat je oordelen thuis. Schrijf je naam op, meld je aan en je krijgt een kans. Open Hiring laat mensen in hun waarde en spreekt ze aan op hun eigen verantwoordelijkheid, want zo’n bakkerij moet wel gewoon blijven draaien.’ Greyston telt inmiddels 160 medewerkers en heeft een jaaromzet van 12 miljoen dollar. ‘In het begin werden werknemers gewoon betaald uit de dagelijkse verkoop van de broodjes en taarten. Pas daarna kwam het succes. Ook omdat Bernie zijn mensen niet alleen als werknemers behandelde. Hij zag dat er meer nodig was om die levens op de rails te krijgen, zoals kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning en gemeenschapswerk’, vertelt Mönch. ‘Daarnaast bleek hij ook een slimme zakenman.’ Dankzij Start Foundation is Nederland het eerste land na de VS waar Open Hiring voet aan de grond krijgt. ‘Nederlanders zijn avontuurlijk. Dat is een geschikte cultuur voor zo’n grensverleggend idee.’